Nguyên nhân nào gây bệnh?
Theo thống kê hiện nay, viêm VA là 1 trong những bệnh thường gặp ở trẻ em ở nước ta, với tỷ lệ chiếm khoảng 30%, cao nhất trong độ tuổi từ 2-5 tuổi. Nguyên nhân có thể dẫn tới tình trạng viêm VA là: do bị nhiễm lạnh hoặc thói quen ăn uống đồ quá lạnh của trẻ. Các vi khuẩn và virus có sẵn ở mũi họng, khi có cơ hội thì chúng trở nên tác nhân gây bệnh hoặc do sự bội nhiễm của vi khuẩn. Cũng có thể trẻ bị viêm VA sau khi mắc một số bệnh nhiễm khuẩn hô hấp trên như cúm, sởi hay ho gà. Ngoài ra, ô nhiễm không gian sống (khói bụi, thuốc lá...) cũng là 1 tác nhân khởi phát bệnh. Trẻ bị giang mai bẩm sinh cũng là một yếu tố thuận tiện cho sự quá phát của VA. Ở 1 số trẻ, do tổ chức bạch huyết phát triển rất mạnh, nhiều hạch ở cổ, tại họng quá phát rất dễ bị viêm nhiễm, tạo điều kiện dễ dàng cho bệnh viêm VA. Cấu trúc của VA có rất nhiều khe hốc, là nơi vi khuẩn dễ trú ẩn và phát triển. Hơn nữa VA nằm tại vòm mũi họng, là cửa ngõ tại đường thở nên vi khuẩn, virus dễ xâm nhập... Đó là những nhân tố nguy cơ và nguyên nhân khiến VA bị viêm.
Bệnh có triệu chứng gì?
Thông thường lúc bị viêm VA, trẻ sẽ có hiện tượng đột ngột sốt cao 39-41 độ C, có thể kèm theo những phản ứng như co giật hoặc khó thở do co thắt thanh quản. Đôi lúc có thể có cả nôn mửa, rối loạn tiêu hóa...
Tắc mũi là triệu chứng điển hình, có thể tắc hoàn toàn khiến trẻ phải thở bằng miệng. Đối với trẻ nhỏ, nhịp thở nhanh không đều, bỏ bú hoặc bú ngắt quãng và quấy khóc nhiều. Đối với trẻ lớn, hiện tượng tắc mũi thường không hoàn toàn nhưng lúc ngủ, các bé sẽ thở ngáy. Viêm VA ban đầu là thể cấp tính, nếu không được điều trị kịp thời và triệt để sẽ làm tình trạng bị viêm VA tái đi tái lại, lâu dần sẽ dẫn tới tình trạng viêm VA mạn tính và gây ra các biến chứng tai mũi họng hoặc các bệnh lý hô hấp rất khó điều trị.
Viêm VA mạn hay xảy ra đối với trẻ từ 18 tháng đến 6 tuổi. Khi bị viêm VA mạn, trẻ sẽ bị ho thường xuyên, sốt từng đợt gọi là sốt vặt, tắc mũi liên tục, chảy mũi mủ nhầy xanh kéo dài hàng tháng (hay gọi là thò lò mũi xanh). Do bị tắc mũi nên trẻ phải há miệng để thở, đêm ngủ hay ngáy, nghiến răng... Có thể trẻ sẽ bị suy giảm thính lực, nhưng dấu hiệu này thường bị bỏ qua, ít được các bậc phụ huynh quan tâm tới. Nếu tình trạng viêm mạn này kéo dài và thường xuyên, sẽ làm cho trẻ chậm phát triển về cả thể chất và tinh thần, da xanh xao, liên tục quấy khóc, rối loạn hô hấp, ảnh hưởng tới phát âm...
Điều trị có khó không?
Việc chẩn đoán viêm VA ở trẻ cần được thăm khám kỹ lưỡng tại các địa chỉ y tế đáng tin cậy, các bậc cha mẹ không nên tự ý chẩn đoán cho con mình rồi tự đi tìm cách điều trị.
Trường hợp VA bị viêm nhẹ, không cần phải điều trị bằng thuốc, chỉ cần bổ sung dinh dưỡng tốt, nâng cao thể trạng để nâng cao sức đề kháng bằng các sinh tố, multivitamin... Thường xuyên rửa mũi bằng nước muối sinh lý 0,9%, hút đờm mũi sạch, giữ vệ sinh và ủ ấm cho bé... thì bệnh cũng sẽ hết.
Trường hợp trẻ bị viêm VA có triệu chứng nặng, cần đưa tới bác sĩ chuyên khoa ngay để được điều trị kịp thời. Tùy từng tình trạng mà trẻ sẽ được sử dụng các loại thuốc kháng sinh, kháng viêm, kháng dị ứng, hạ sốt, giảm đau...
Khi trẻ bị VA nặng, chèn ép đường thở gây nghẹt mũi hoàn toàn và có thể gây biến chứng thì bác sĩ tai mũi họng sẽ cân nhắc việc can thiệp bằng phẫu thuật nạo VA.
Dự phòng bệnh bằng cách nào?
Viêm VA không biến chứng tại trẻ em là quá trình có lợi cho cơ thể vì giúp cho cơ thể hình thành sự miễn dịch cần thiết. Chúng chỉ phát triển thành bệnh lý lúc bị tái phát thường xuyên hoặc có biến chứng, nhất là biến chứng viêm tai giữa. Để bộ phận ngừa bệnh thì nên cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong những tháng đầu tiên. Khi trẻ Tiến hành ăn dặm cần bổ sung dinh dưỡng đầy đủ. Tạo không gian sống sạch sẽ, thoáng mát, tránh khói bụi, tránh khói thuốc lá, tránh tiếp xúc cho trẻ tại những nơi đông người, đặc biệt là trong những đợt bùng phát của các bệnh truyền nhiễm như cúm, sởi, ho gà...
Một điều thiết yếu nữa để phòng bệnh là cha mẹ phải giữ vệ sinh tai mũi họng cho trẻ. Việc rửa mũi và hút mũi rất cấp thiết vì nó góp phần làm giảm bớt mủ và dịch viêm ra khỏi mũi của trẻ, giúp trẻ dễ thở và mau khỏi bệnh hơn.
Việc vệ sinh mũi không khó, nhưng cũng cần đúng cách. Vì mũi của trẻ rất dễ bị tổn thương, nên cần thao tác nhẹ nhàng, rửa mũi hằng ngày, đặc biệt là trong lúc trẻ đang bị viêm VA.
BS. Vũ Dũng
0 nhận xét:
Đăng nhận xét